Προφορική Ιστορία και Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά

 

Η γλώσσα αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, δεδομένου ότι η προφορικότητα είναι η κιβωτός της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και το μεγαλύτερο μέρος των πολιτισμικών εκφράσεων που τη συνιστούν μεταβιβάζονται προφορικά. Η γλώσσα άλλωστε είναι αναπόσπαστο στοιχείο για την επιτέλεση και τη διαγενεακή μεταβίβαση κοινωνικών πρακτικών, εθίμων, δρωμένων, παραδοσιακών τεχνών, τεχνικών και καλλιεργειών, και βεβαίως των τραγουδιών, των παροιμιών και όλων των λαϊκών αφηγηματικών μορφών.

 

Η προφορική ιστορία ως ιστορία που δομείται γύρω από τους ανθρώπους, ζωντανεύει την ίδια την ιστορία και διευρύνει τον ορίζοντά της, φέρνει την ιστορία μέσα στην κοινότητα και τη βγάζει έξω από αυτήν, τονώνει την αξιοπρέπεια και αυτοπεποίθηση των λιγότερο προνομιούχων, και ιδιαίτερα των ανθρώπων προχωρημένης ηλικίας, προάγει την επικοινωνία, άρα και την κατανόηση μεταξύ των κοινωνικών τάξεων και των γενεών (Thompson, 2008). Η Προφορική Ιστορία μπορεί να βοηθήσει να φωτισθούν τομείς που μέχρι τώρα αποσιωπούνταν, όπως η ιστορία της οικογένειας, οι σχέσεις της με τη γειτονιά και τη συγγένεια, οι κοινωνικοί φυλετικοί ρόλοι και αγώνες. Με αυτήν την προοπτική, η σκοπιά της ιστορικής γλώσσας και γραφής πλαταίνει, πλουτίζεται και παράλληλα αλλάζει το κοινωνικό της μήνυμα. Η Ιστορία γίνεται πιο δημοκρατική (Οδηγός Προφορικής Ιστορίας, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων 2010).

 

Γλώσσα και Προφορική Ιστορία δίνουν τη δυνατότητα πρωτογενούς έκφρασης του βιώματος ομάδων της κοινότητας που κατά κανόνα ενώ αποτελούν συστατικά μέρη στην διαμόρφωση της ιστορίας του τόπου, η «δική τους ιστορία» παραμένει στο περιθώριο. Η δυνατότητα αυτή, εκτός από την αξία που έχει για την διάσωση της πληροφορίας, λειτουργεί και προωθητικά για την ανάπτυξη κοινωνικών μετασχηματισμών. Η εμπλοκή σε συστηματική εργασία μέσα από τη συμμετοχή των ενεργών πολιτών σε ομάδες διάσωσης και ανάδειξης του άυλου πολιτιστικού αποθέματος της κοινότητας καθώς και καταγραφής προφορικών ιστοριών, δίνει την δυνατότητα στους εμπλεκομένους να αναπτύξουν μια διαφορετική σχέση με το παρελθόν αλλά και να σχεδιάζουν ή/και να οργανώσουν με διαφορετική οπτική για το μέλλον γνωρίζοντας πρόσωπα και καταστάσεις από το πρόσφατο παρελθόν.

 

Την προφορική Ιστορία, ως μέρος της Άυλης πολιτιστικής Κληρονομιάς του τόπου μας, φιλοδοξούμε να "στεγάσουμε" μέσα από το ''Κρήτη, Προφορική Ιστορία / Crete Oral History" επιδιώκοντας-σταδιακά- αφενός να αναδεικνύουμε την δουλειά μας αλλά και αφετέρου να δημιουργήσουμε μια ΑΝΟΙΧΤΗ κοινότητα η οποία συγκροτημένα θα συμβάλει στην διάσωση -αλλά και την ανάδειξη- της προφορικής Ιστορίας αλλά και ευρύτερα του Άυλου Πολιτισμού του τόπου μας. Μια κοινότητα η οποία θα είναι τόπος συνάντησης των ιστοριών αλλά και των ίδιων των ανθρώπων. Μια κοινότητα που πιστεύει ότι μπορεί να λειτουργήσει στην κατεύθυνσή που οραματίζεται μόνο αν πέτυχει την ενεργοποίηση αλλά και την συνέργεια των φορέων και των ανθρώπων του τόπου.

 

Για αυτό σας περιμένουμε γιατί αξίζει να ΓΙΝΕΙΣ ΜΕΡΟΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ.

 

Ματθαίος Φραντζεσκάκης

Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης
Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων
creteoralhistory@gmail.com

Work in Progress

Τα Λουλούδια

Μαράθηκαν

Νωρίς

 

Το πρωινό της 28ης Αυγούστου του 1945 δεν ήταν ίδιο με τ’ άλλα – και δεν θα ήταν ποτέ πάλι - για τους κατοίκους του μικρού χωριού Κακόπετρος, στον Πλατανιά Χανίων. Από νωρίς το πρωί, οι Γερμανοί κατακτητές έζωσαν το χωριό, έχοντας στο νου τους να εφαρμόσουν ένα αποτρόπαιο σχέδιο. Δολοφονίες ανυποψίαστων κατοίκων, πλιάτσικο της όποιας περιουσίας φτωχών οικογενειών, αβυσσαλέο μίσος και απίστευτη καταστροφική μανία διαμόρφωσαν το σκηνικό εκείνης της ημέρας.

 

Εκείνη τη μέρα 23 παλικάρια δολοφονήθηκαν στον Κακόπετρο.
Από εκείνη την μέρα όλοι είχαν τραύματα… Στο σώμα και στην ψυχή…
Οι γονείς, οι συγγενείς, τα νεαρά κορίτσια του χωριού… Όλοι θρηνούσαν…
Ένα χωριό που βυθίστηκε σε πένθος…
Εκείνη την μέρα …

 

Τα Λουλούδια Μαράθηκαν Νωρίς
ΚΑΚΟΠΕΤΡΟΣ, 28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1944

 

Ένα ντοκιμαντέρ για την Μνήμη, που πρέπει να μείνει ζωντανή αποτρέποντας την πιθανότητα να επαναληφθούν τα ίδια εγκλήματα.

 

Το Ντοκιμαντέρ βρίσκεται στο στάδιο της παραγωγής από την Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης.

Αν θέλετε να στηρίξετε την παραγωγή του Ντοκιμαντέρ μπορείτε να επικοινωνήστε μαζί μας στο creteoralhistory@gmail.com

Μοιρασου Μαζι μας την ιστορια σου

Εμείς συγκεντρώνουμε ιστορίες ανθρώπων, εμπειρίες, γνώσεις, ιστορικές στιγμές κ.α. που κινδυνεύουν να χαθούν στο πέρασμα του χρόνου. Γίνε και Εσύ Μέρος Αυτής της Ιστορίας

Γινε Μελος της Ομαδας Καταγραφης

Αν θες να ακούσεις τις ιστορίες και τα βιώματα των ανθρώπων από τους πρωταγωνιστές, αν θες να βοηθήσεις στην συγκέντρωση προφορικών ιστοριών…

Στηριξτε Οικονομικα την Δραση μας

Για να αναπτυχτεί σωστά - τόσο επιστημονικά όσο και τεχνικά – αλλά και με διάρκεια η δράση «Κρήτη Προφορική Ιστορία / Crete Oral History» χρειάζεται πόρους...